Cigaret elektronike janë bërë një temë e rëndësishme në debatin për lënien e duhanit, dhe provat e reja shkencore sjellin qartësi të dukshme.
Në fund të gushtit, Cochrane, një nga rrjetet më të njohura për analizimin sistematik të provave mjekësore, publikoi një përditësim të ri të shqyrtimit të tij mbi rolin e cigareve elektronike në lënien e duhanit.
Ky shqyrtim bashkon rezultatet nga 80 studime me rreth 30,000 duhanpirës të rritur.
Një nga gjetjet kryesore është se, kur qëllimi është të ndërpritet pirja e duhanit për të paktën gjashtë muaj, cigaret elektronike me nikotinë tregojnë rezultat më të mirë se terapia klasike zëvendësuese e nikotinës, si p.sh. ngjitëset dhe çamçakëzët.
Kjo gjetje duhet të interpretohet saktë.
Ajo nuk do të thotë që cigarja elektronike është një produkt pa rrezik, as që çdo përdorues do ta lërë automatikisht duhanin.
Ajo tregon se te duhanpirësit e rritur që përpiqen aktivisht ta lënë duhanin, njëri nga opsionet e hulumtuara ka arritur një shkallë më të lartë të ndërprerjes së duhanit.
Në shifra reale, Cochrane ka vlerësuar me siguri të lartë se cigaret elektronike me nikotinë mundësojnë një shkallë më të lartë të lënies së duhanit.
Nga 100 duhanpirës të rritur që përdorin cigare elektronike me nikotinë për këtë qëllim, afërsisht tetë deri në dhjetë e lënë duhanin për të paktën gjashtë muaj, kurse te ata që përdorin ngjitëse ose çamçakëz me nikotinë, vlerësimi është rreth gjashtë në 100.
Ky është një dallim i dukshëm, por jo një garanci për çdo individ.
Shqyrtimi gjithashtu tregon një avantazh të mundshëm të cigareve elektronike me nikotinë krahasuar me ato pa nikotinë.
Rezultatet janë gjithashtu të favorshme kur cilësohen cigaret elektronike me nikotinë ndaj këshillimit pa terapi shtesë, megjithatë, siguria e kësaj pjese të provave është më e ulët.
Prandaj, krahasimet e ndryshme nuk duhet të reduktohen në një përqindje të përgjithshme.
Një dallim i rëndësishëm është se lënia e duhanit nuk do të thotë domosdoshmërish ndërprerje e plotë e marrjes së nikotinës.
Nikotina e mban varësinë dhe nuk është pa rrezik, por shumica e sëmundjeve të rënda të lidhura me duhanpirjen shkaktohen nga substancat toksike që krijohen gjatë djegies së duhanit.
Cigarja elektronike ngroh lëngun dhe krijon aerosol, por as ky aerosol nuk është i padëmshëm.
Prova se një produkt i caktuar mund të ndihmojë në lënien e cigareve nuk do të thotë se është i sigurt për përdorim afatgjatë.
Shqyrtimi i Cochrane trajton cigaret elektronike të rregulluara me nikotinë, ndërsa produktet ilegale mund të kenë përbërje tjetër dhe rreziqe të tjera. Çfarë nënkuptojnë këto prova për Maqedoninë?
Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) pyet nëse shitja masive e cigareve elektronike sjell një dobi për të gjithë popullatën, veçanërisht për të rinjtë dhe joduhanpirësit.
Një rezultat pozitiv klinik te ata që tashmë pijnë duhan nuk është përgjigje automatike për këtë pyetje.
Prandaj, si efikasiteti klinik ashtu edhe ndikimi në popullatë duhet të jenë pjesë e çdo politike serioze për shëndetin publik.
Për Maqedoninë, pyetja e vërtetë është nëse duhanpirësi ka qasje në mbështetje të arritshme dhe profesionale për të lënë duhanin.
Mbrojtja e të rinjve dhe informimi mbi dallimet mes produkteve janë gjithashtu të domosdoshme.
Zgjedhja më e mirë mbetet që të mos fillohet kurrë me nikotinën, dhe për ata që pijnë duhan – ta lënë atë plotësisht.
Provate e reja nuk ofrojnë premtime pa kufizime, por hapin hapësirë për një qasje më të saktë dhe më të përgjegjshme ndaj këtij qëllimi.